نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه مبنی بر این که قالب لایحه به‌جای تجدیدنظرخواهی مانع رسیدگی نیست

اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه شماره ۷/۱۴۰۴/۷۳۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۰۷ اعلام کرد: چنانچه مفاد و مضمون لایحه ارسال‌شده از سوی تجدیدنظرخواه بر تجدیدنظرخواهی دلالت کند، دادگاه تجدیدنظر مکلف است به آن ترتیب اثر دهد و الزام تجدیدنظرخواه به استفاده از فرم خاص موجه نیست.
جزئیات استعلامظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
قالب «لایحه» به‌جای «تجدیدنظرخواهی»، مانع رسیدگی نیست
در پرونده‌ای که به صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواسش با عنوان اتهامی «جذب غیرمجاز سرمایه منتهی به حیف و میل اموال» و ارسال به دادگاه انقلاب منتهی شده بود، دادگاه بدوی رأی برائت صادر کرد. با تجدیدنظرخواهی شکات، دادگاه تجدیدنظر رأی بدوی را نقض و حکم بر محکومیت متهمان صادر کرد؛ اما نام یکی از شکات که اقدام به تجدیدنظرخواهی کرده بود، در دادنامه تجدیدنظر ذکر نشد. استدلال دادگاه این بود که هرچند شاکی متن تجدیدنظرخواهی را تنظیم و ارسال کرده است، اما قالب ارسالی از دفتر خدمات الکترونیک قضایی، «لایحه خدمات قضایی» بوده و نه «تجدیدنظرخواهی»، و فرم و شکل رعایت نشده است. شاکی مدعی بود اشتباه از سوی دفتر خدمات الکترونیک قضایی بوده و تمبر تجدیدنظرخواهی را نیز ابطال کرده و شعبه بدوی نیز تجدیدنظرخواهی را قبول و ارسال کرده است.
پاسخ اداره کل حقوقی
اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ اعلام کرد: مطابق ماده ۴۳۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی طرفین راجع به جنبه کیفری رأی با درخواست کتبی و پرداخت هزینه دادرسی است و ضمانت اجرای عدم رعایت شرایط قانونی تجدیدنظرخواهی نیز مطابق ماده ۴۴۰ این قانون معین شده است. از مواد یادشده چنین مستفاد است که قانون‌گذار، تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی را در شکل یا قالب خاصی پیش‌بینی نکرده است؛ بر این اساس، چنانچه مفاد و مضمون لایحه ارسال‌شده از سوی تجدیدنظرخواه بر تجدیدنظرخواهی دلالت کند، دادگاه تجدیدنظر مکلف است به آن ترتیب اثر دهد و الزام تجدیدنظرخواه به استفاده از فرم «خاص» موجه نیست.
تکلیف دادگاه تجدیدنظر در فرض عدم اظهارنظر
در فرض سؤال که دادگاه تجدیدنظر در خصوص تجدیدنظرخواهی شاکی نفیاً یا اثباتاً اظهار نظر نکرده، مکلف است در اجرای ماده ۴۳۵ قانون یادشده به تجدیدنظرخواهی شاکی رسیدگی و حکم مقتضی صادر کند.
اشاره به رویه مشابه در مورد شکایت
شایسته ذکر است حتی در مورد طرح شکایت نیز که به موجب تبصره ماده ۶۸ این قانون، تقدیم شکایت در قالب اوراق متحدالشکل مورد حکم مقنن قرار گرفته است، عدم استفاده از این اوراق مانع استماع شکایت نیست.